آناتومي پوست
× آناتومي پوست :
ساختمان پوست از دو طبقة اصلي به نام اپيدرم يا بشره، درم يا جلد و يك طبقه سلول هاي چربي به نام هيپودرم تشكيل شده است.
الف) اپيدرم : Epidermis
اپيدرم، بشره يا روپوست خارجي ترين لاية پوست بوده و در واقع سطحي است كه ما مي بينيم. اين لايه خود از 5 لايه به ترتيب زير ساخته شده است. (از داخل به خارج).
1- قشر زاينده يا ژرميناتور يا بازال : Stratum basal or germinative
سلولهاي اين ناحيه يك لايه مكعبي بوده و روي يك لاية قاعده اي در محل اتصال درم و اپيدرم قرار گرفته اند. اين سلول ها دائما" در حال تكثير هستند و سلول هايي كه از اين سطح توليد مي شوند به طرف سطح رانده مي شوند.
2- قشر خاردار، مالپيگي يا مخاطي : Stratum spinasum
از 5 تا 10 رديف سلول ساخته شده اند كه هر چه سطحي تر شوند پهن ترمي شوند.
3- قشر گرانولوزا يا دانه دار : Stratum granulosum
3 تا 5 رديف سلول هستند كه البته بسته به ضخامت لاية شاخي متغير است.
4- قشر براق يا روشن : Strum lucidum
سلول هاي بسيار مسطحي هستند كه در پوست هاي ضخيم بصورت لايه اي نازك وشفاف مشخص مي شود.
5- قشر شاخي يا راتيني : Strum corneum
15 تا 20 رديف سلول شاخي و بدون هسته بوده و هر چه به خارج نزديكتر مي شود مسطح تر مي شود. اين سلول ها حاوي مقادير زيادي كراتين هستند. لاية شاخي سطح اصلي اپيدرم در برابر عوامل خارجي است.
سلول ها پس از توليد از طبقة زاينده كم كم تغيير شكل داده و سرانجام كاملا" شاخي و مرده مي شوند. اين عمل را كراتينيزاسيون Keratinization مي گويند كه در تمام طول عمر انسان ادامه دارد.
ب) درم : Dermis
قسمت اصلي پوست دوم است و پيري همين لايه است كه باعث چين و چروك پوست و شل شدن آن باعث ظاهر افتادة عضلات مي شود. درم از دو قسمت سطحي به نام پاپيلر قسمت عمقي يا كوريون تشكيل شده است. در لاية پاپيلر فيبروپلاست ها، ماكروماژرها و گلبول هاي سفيد خارج شده از عروق ديده مي شوند. در لاية كوريون يا رتيكولر رشته هاي كلاژني بيشتر و سلول ها كمتر هستند.
در درم فيبرها پروتئيني به نام كلاژن و الاستين وجود دارد كه خاصيت ارتجاعي به پوست مي دهد. تغيير شكل، توليد و تعداد اين رشته ها در سنين بالا يا در برابر آفتاب زياد موجب ايجاد چروك ها و چين هاي پوستي مي شود.
درم حاوي شبكه غني از عروق خوني و لنفاوي است. اين عروق هستند كه در مناطقي خاص در پوست مسئول حفظ حرارت بدن هستند. حتي بخشي از كنترل فشارخون را نيز بر عهده دارند. توجه داشته باشيد كه اپيدرم اصلا" رگ ندارد. غدد چربي، غدد عرق و اعصاب حسي پوست نيز در اين لايه (درم) وجود دارند.
ج) هيپو درم : Hypodermis
از بافت همبندي و عمدة آن از سلول هاي چربي ساخته شده است و در واقع جدا كنندة پوست از قسمت هاي داخلي بدن، اعم از اعضا يا عضلات هستند. هيپودرم قادر است از شدت ضربه هاي وارد به بدن در سطح پوست بكاهد. ضخامت اين لايه بستگي به محل، جنس و وضعيت تغذيه اي فرد دارد.